Päivitys; joulukuussa 2022.

Esperantosta

Kansainvälinen suunnitelmakieli esperanto on minua kiinnostanut vuosikymmenet. Jo isäni mainitsi kielestä, että se olisi oiva työkalu kansainväliseen kommunikointiin.

En ala tässä kertomaan kielestä enempää, mutta mainitsen, että se on ratkaisevasti vaikuttanut moniin elämäni käänteisiin. Lisää kielestä ja sen hienouksista Suomen Esperantoliiton sivuilta www.esperanto.fi


Seuraavassa taitava esperantisti ja opettajani Saliko kirjoittaa touhuistani Göteborgilaisessa lehdessä (Ora Jxurnalo no: 57)

Markku Sarastamo (n.1948) estas ne nur artisto sed ankaŭ

diligenta manlaboristo, magiisto kaj revanto iluzia. Inter lia ŝatokupoj oni
trovas judon, fotadon, verkadon, ŝamanismon kaj lingvojn Esperanto, sveda,
angla. Li eĉ scias kardi kaj ŝpini lanon. Aldone, per kelkaj japanaj frazoj li
ŝatas amuzi kaj surprizi japanojn. Kelkfoje li estas nomata vilaĝa frenezulo,
alifoje memedukita artisto. En la aŭtuno 2022 li starigis ekspozicion en la
finna urbo Tavastehus/Hämeenlinna. Tie estis eksponigataj verkoj, kiujn li
kreis lige kun sia libro Karbujo, la lando kiu ne ekzistas. La temon pri tiu
lando li pripensis dum dudeko da jaroj.

Multe pli frue aperis de Sarastamo ĉirkaŭ 60-paĝa fabelo La
grafino kaj ŝia fantasta vivo, unue en la finna, poste en Esperanto kaj fine
printita ankaŭ brajle. Alia lia kreaĵo estas la ornamaĵa metala birdeto
Tirpunen, da kiaj li milojn fabrikis kaj vendis.


Markku Sarastamo kredas, ke kiu ajn povas lerni kion ajn, se
li fervore deziras kaj fidas je si. Li pensas ke la vivo estas belega, ĝuinda
ludo.


Näin Jorma Ahomäki tekemästäni satukirjasta:

Fabellibro el
Finnlando

Sarastamo, Markku-Tapio. Kreivitär ja hänen huikea elämaänsä = La
grafino kaj ŝia fantasta vivo
/ Trad. el la finna Raita Pyhälä. —
Hämeenlinna: Markku Sarastamo, 2006. — 92 paĝoj, il.; 300 ekz.

Malofte oni ekscias pri novaj esperantlingvaj verkoj en
Finnlando. Tamen iam kaj tiam okazas ĉi-rilate feliĉaj surprizoj. Markku
Sarastamo eksplodigis veran informan bombon. Liaj fabelaj figuroj aventuras sur
la paĝoj de nova publikaĵo ĉi-aŭtuna La
grafino kaj ŝia fantasta vivo,
kiu legeblas inter la samaj kovriloj kaj
finne kaj en Esperanto. La aŭtoro estas krome artisto, kies ilustraĵoj
multkoloraj bele kompletigas la tutaĵon.



Kolomano Kalocsay antaŭ longega tempo invitis
gesamideanojn jene: “Al la lando de mil lagoj, muskaj montoj murmurantaj,
vetflugante kun la vento vokis voĉ' de Väinämöinen.” Nun nia nova bardo montras
fepotencan fabelforton, kiu tegas tutan teron kaj taŭgas por la tutgloba vilaĝo
de niaj samlingvanoj kiel esprimas la aferon usonano Sylvan Zaft el Detroit.
Preskaŭ nekonata estas al mi ĉi tiu fantazia mondo, kiun tamen per ĉarma
maniero malfermis al mi Markku Sarastamo. La verkisto kultivas vere fekundan
vortaran kampon, sur kiu kreskas multaj raraj, tre belaj kaj koloraj esprimoj.
La tradukinto Raita Pyhälä sukcese venkis malhelpajn ŝtonojn sur la
interpretada vojo. Ambaŭ gekolegaj kunlaborantoj meritas sinceran kaj varman
gratulon. Iujn preserarojn mi simple transsaltis, ĉar ili apartenas al
flankaferetoj amataj de ĉiuj presejaj koboldoj kaj harsplitantoj.



La ĉefrolulino estas Malgranda Pirolo, kiu dum sia
aventurriĉa vivo renkontas kaj fantaziajn kaj realajn estaĵojn. Tutan tempon
leganto plukas amuzajn kaj instruajn erojn, kiuj posedas magnetan atentotiran
kapablon. Infanoj egale kun plenkreskuloj preskaŭ forgesas spiri dum streĉaj
momentoj kaj ege entuziasme sekvas okazintaĵojn. Por finnoj estas en la fino de
la libro klariga vortareto. Similan liston esperanteparolantoj ne bezonas. Sen
hezito kaj prokrasto revenis en mian memoron J.E. Leppäkoski, kiu tradukis nian
nacian epopeon Kalevala en Esperanton
tiel brile, ke finnoj ne bezonas por esperantlingva versio iujn klarigojn, sed
por la nacilingva eldono helpiloj estas nepre bezonataj pro arkaikaj esprimoj.



Indas noti, ke la teksto taŭgas bonege por bezonoj de
diversaj studrondoj — precipe en Finnlando, sed ankaŭ aliloke, kie vivas
ŝatantoj de la finna lingvo. La enpaĝigo iomete ĝenas senperan komparadon,
tamen mi jam spertis, ke tiajn erojn oni povas facile sen grandaj problemoj
venki. Ege malofte ĝis nun fabellibroj ricevis konstantan neston en miaj manoj.
Tio estas bedaŭrinda fakto. Verŝajne estus saĝe iom reĝustigi mian direkton sur
la literatura maro, ĉar Markku Sarastamo donis al mi novajn sugestojn kaj
pensojn. Indas ekkoni kaj sekvi la aventurojn de liaj geherooj.



Jorma Ahomäki